KOSGEB KOBİ Tanımı ve Sınıflandırması: Mikro, Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletme Ciro Limitleri Rehberi
- Genel KOBİ Üst Sınırı: Yıllık çalışan sayısı 250 kişiden az olan ve yıllık net satış hasılatı veya mali bilançosundan herhangi biri 500 Milyon TL'yi aşmayan işletmeler KOBİ olarak tanımlanır [1, 2].
- Mikro ve Küçük İşletme Eşikleri: Mikro işletme üst sınırı 10 Milyon TL (<10 çalışan), küçük işletme üst sınırı ise 100 Milyon TL (<50 çalışan) olarak uygulanır [1, 2].
- 2 Hesap Dönemi Kuralı: Ciro veya çalışan limitini tek bir yılda aşan işletme hemen KOBİ vasfını kaybetmez; sınıf değişikliği için limitlerin birbirini izleyen iki hesap döneminde aşılması gerekir [2].
1. Güncel KOBİ Sınıflandırma Tablosu (Mikro, Küçük ve Orta Ölçek)
Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler Yönetmeliği uyarınca bir işletmenin sınıfı; yıllık çalışan istihdamı (Yıllık İş Birimi - YİB) ile yıllık net satış hasılatı veya mali bilanço büyüklüğüne göre belirlenir [1, 2]:
| KOBİ Sınıfı | Yıllık Çalışan Sayısı Kriteri | Yıllık Net Satış Hasılatı VEYA Mali Bilanço Üst Sınırı | Yönetmelik Dayanağı |
|---|---|---|---|
| 1. Mikro İşletme | 10 kişiden az (1 – 9 çalışan) | En fazla 10 Milyon TL | KOBİ Yönetmeliği Madde 5/1-a [1, 2] |
| 2. Küçük İşletme | 50 kişiden az (10 – 49 çalışan) | En fazla 100 Milyon TL | KOBİ Yönetmeliği Madde 5/1-b [1, 2] |
| 3. Orta Büyüklükteki İşletme | 250 kişiden az (50 – 249 çalışan) | En fazla 500 Milyon TL | KOBİ Yönetmeliği Madde 5/1-c [1, 2] |
2. Sınıf Değiştirme ve KOBİ Vasfını Kaybetme Kuralı (2 Yıl Kuralı)
Enflasyonist dönemlerde veya büyük bir ihale/sipariş alındığında işletmelerin yıllık cirosu geçici olarak 10 Milyon TL, 100 Milyon TL veya 500 Milyon TL eşiklerini aşabilir. Yönetmelik bu noktada işletmeleri koruyan iki hesap dönemi kuralını getirmiştir [2]:
- Hesap kapanış tarihi itibarıyla çalışan sayısı veya mali kriter (net satış hasılatı / mali bilanço) üst sınırlarını aşan ya da altına düşen işletmeler, bu durumu birbirini izleyen iki hesap döneminde tekrarlamadıkça KOBİ sıfatını veya mevcut işletme sınıfını kaybetmezler [2].
- İlk kez faaliyete geçen yeni işletmelerde ise henüz onaylanmış yıllık bilanço bulunmadığından, hesap dönemi içinde gerçekleşen veriler esas alınır [2].
3. Bağımsız, Ortak ve Bağlı İşletme Hesaplaması
KOSGEB KOBİ Beyannamesi doldurulurken yalnızca başvuran şirketin tekil bilançosuna bakılmaz; ortaklık yapısı da dikkate alınır [2, 3]:
- Bağımsız İşletme: Başka bir işletmenin %25 veya daha fazlasına sahip olmayan ve sermayesinin %25 veya daha fazlası başka bir işletmeye ait olmayan işletmelerdir (Yalnızca kendi çalışan ve ciro verileri dikkate alınır) [2].
- Ortak İşletme (%25 – %50 Ortaklık): Sermaye veya oy hakkı oranı %25 ve fazlası ile %50 ve azı arasında olan işletmelerdir. Ortak işletmenin çalışan ve mali verileri ortaklık oranı kadar işletmenin verilerine eklenir [2].
- Bağlı İşletme (%50 Üzeri Hakimiyet): Bir işletmenin diğerinin oy haklarının veya sermayesinin çoğunluğuna (%50'den fazlasına) sahip olduğu durumdur. Bağlı işletmenin çalışan ve ciro verilerinin %100'ü ana işletme hesabına dahil edilir [2].
4. Karar Matrisi: KOSGEB KOBİ Beyannamesi Güncelleme Kontrolü
- Kurumlar veya Gelir Vergisi beyannamesi onaylandıktan sonra e-Devlet / KOSGEB üzerinden yıllık KOBİ Beyannamesini güncellemek [1, 3].
- Ortak veya bağlı şirketler varsa (%25 ve üzeri pay) bu şirketlerin SGK çalışan ve bilanço verilerini beyannameye eksiksiz eklemek [2].
- Geçmiş yılın KOBİ Beyannamesini güncellemeden KOSGEB KOBİGEL veya girişimcilik desteklerine başvurmak [3].
- Aynı ortaklara ait grup şirketlerini "Bağımsız İşletme" gibi beyan ederek 250 çalışan / 500 Milyon TL sınırını gizlemek [2].
Sıkça Sorulan Sorular
Bir işletmenin KOBİ sayılması için ciro üst sınırı kaç TL'dir?
Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler Yönetmeliği'ne göre yıllık çalışan sayısı 250 kişiden az olan ve yıllık net satış hasılatı veya mali bilançosundan herhangi biri 500 Milyon TL'yi aşmayan işletmeler KOBİ sayılır [1, 2].
İşletmem bu yıl 10 Milyon TL ciroyu geçti, hemen Mikro İşletme sınıfından çıkar mı?
Hayır. Yönetmelik uyarınca çalışan sayısı veya mali kriter limitlerinin aşılması durumunda sınıf değişikliği hemen gerçekleşmez; işletmenin bu sınırı birbirini izleyen iki hesap döneminde aşması gerekir [2].
Hem yıllık net satış hasılatı hem de mali bilanço aynı anda mı 500 Milyon TL'nin altında olmalıdır?
Yönetmelik "yıllık net satış hasılatı veya mali bilançosundan herhangi biri" ifadesini kullanır; çalışan sayısı 250'nin altında olmak kaydıyla bu iki mali kriterden birinin limit dahilinde kalması KOBİ tanımı için esas alınır [1, 2].
Kaynaklar
- KOSGEB — KOBİ Tanımı Güncellendi Resmi Duyurusu (Mikro, Küçük ve Orta Ölçek Limitleri)
- Resmî Gazete (25.05.2023 / 32201) — Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler Yönetmeliği (Cumhurbaşkanı Kararı: 7297)
- KOSGEB — e-Devlet KOBİ Beyannamesi Güncelleme ve Başvuru Kılavuzu